De heilige Ulrich of Ulrik van Augsburg, de patroonheilige van de Sint-Ulrikskerk alsook van de gemeente Sint-Ulriks-Kapelle.
Waarom is hij als patroonheilige gekozen: Kapelle was indertijd kapelanie van Asse met de H. Hubertus als patroonheilige. Deze kapel lag toen onder de invloedsfeer van de abdij van Affligem. Toen het een parochie werd zou het de abt van Affligem geweest zijn die Ulrik, een heilige uit hun eigen benedictijnerorde, aan Kapelle toegewezen heeft. Zij zijn wel de verste Ulriksparochie die ze in Augsburg kennen.
Wie was hij ?
Veel van de informatie is afkomstig uit de ‘levensbeschrijving van Sint-Ulrich’ geschreven door Gerhard van Augsburg daterend uit 982-993
Ulrich werd in het jaar 890 geboren te Kyburg in het huidige kanton Zurich te Zwitserland als zoon van de graaf van Dillingen. Zoals gebruikelijk was in die tijd werd hij op zevenjarige leeftijd door zijn ouders als oblaat aan de kerk aangeboden en verbleef hij in het Benedictijnen klooster van St. Gall in dienst van de bisschop van Augsburg.
Hijzelf werd tot bisschop gewijd op 28 december 923. Hij streefde ernaar om de morele en sociale omstandigheden van de geestelijkheid te verbeteren door een hervorming van bestaande scholen, hij herbouwde vervallen kerken en kloosters en hij zorgde voor de armen.
Tegen het einde van zijn leven probeerde Ulrich, vanwege ziekte en de wens om zich in een klooster terug te trekken, af te treden ten gunste van zijn neef maar hij werd beschuldigd van nepotisme of met een ander woord: vriendjespolitiek.
Bij het aanbreken van de ochtend op 4 juli 973 stierf hij en werd begraven in de abdij van Sint-Afra, een Benedictijns klooster dat nu bekend is als het St-Ulrich en St- Afra klooster en gelegen is in het hartje van Augsburg ,Beieren.
Legendes
Zoals bij zovele heiligen bestaan er van hem ook enkele legendes. Ik som er enkele op:
– zwangere vrouwen die uit zijn kelk dronken zouden een gemakkelijke bevalling hebben
– bij aanraking van zijn herderskruis werden mensen genezen die gebeten werden door hondsdolle honden
– toen Ulrich te oud en te ziek was om de mis op te dragen zouden engelen hem hebben geholpen
– vele wonderen bij zijn graf
– en dan de meest bekende legende, waardoor hij steeds met een vis wordt afgebeeld en waarvan er 2 versies bestaan:
-
- Hij zou vlees in vis hebben veranderd omdat een ongelovige spotte met de vasten.
- Op een vrijdag had hij iemand op bezoek maar toen deze zich veel te gretig aan een visschotel te goed deed veranderde Ulrik de vis in vlees en dat at een christen niet op vrijdag
Wat is er juist gebeurd? Wij waren er zeker niet bij maar één ding is zeker: vis staat symbool voor gematigdheid
Door al deze legendes wordt hij aangeroepen voor moeilijke bevallingen, hondsdolheid, ziekte, koorts , lichamelijke zwakte en ratten-en muizenplagen. Hij is ook de beschermheilige van reizigers, vissers en wevers.
Hoe wordt hij afgebeeld?
Staand met bisschoppelijke gewaden en mijter , een boek en een vis. Aan zijn voeten zit er soms een rat (verwijzing naar de aarde van zijn graf), een bedelaar aan wie hij een hele mantel geeft (als verschil bij St- Maarten) en/of een engel die hem de kelk aanreikt
Waar vinden we de beelden van Sint-Ulrik in de kerk van Sint-Ulriks-Kapelle?
In het hoofdaltaar dat gewijd is aan Ulrik, staat er helemaal bovenaan in de nis een gepolychromeerd beeld ten voeten uit dat gedateerd is van 1851-1899
In de winterkapel die zich links bevind vinden we een gepolychromeerd houten beeld met aan zijn voeten een vis , gedateerd tweede helft van de 19de eeuw
op de eiken preekstoel (eerste helft 17de eeuw) staat op de panelen van de kuip een uitgehouwen beeld van Ulrik samen met de 4 evangelisten
Smeekgebed
Heilige Ulrik, getrouwe dienaar van God en herder van uw volk,
wij vragen uw voorspraak in onze noden.
Bescherm ons tegen alle onheil van water en storm,
bevrijd ons van ziekte en angst,
en help ons om met een vast geloof het pad van Christus te volgen.
Amen.”